UNESCO

MontenegroEnglish (United Kingdom)

Povelja o nacionalnim komisijama za UNESCO

  • PDF

Član VII Statuta Organizacije Ujedinjenih nacija za obrazovanje, nauku i kulturu

Nacionalni organi za saradnju

Svaka država članica vrši aranžmane koji odgovaraju njenim posebnim uslovima u svrhu povezivanja njenih glavnih tijela zainteresovanih za obrazovna, naučna i kulturološka pitanja sa radom Organizacije, po mogućnosti formiranjem Nacionalne komisije.

Nacionalne komisije ili nacionalni organi za saradnju, kada postoje, imaju savjetodavno svojstvo za svoje delegacije pri Generalnoj konferenciji, predstavnike i zamjenike predstavnika svojih zemalja u Izvršnom odboru i svoje vlade u pitanjima koja se odnose na Organizaciju i služe kao agencije za vezu u svim pitanjima od interesa za Organizaciju.

Organizacija može, na zahtjev države članice, delegirati, privremeno ili trajno, člana svog Sekretarijata koji će pomoći u radu Nacionalne komisije te države.

Povelja o nacionalnim komisijama za saradnju sa UNESCO

Usvojila Generalna konferencija na svojoj 20. sjednici

Preambula

S obzirom na to da je svrha Organizacije Ujedinjenih nacija za obrazovanje, nauku i kulturu, koja joj je određena u Statutu, da doprinese miru i bezbjednosti promovisanjem saradnje među narodima putem obrazovanja, nauke i kulture u cilju boljeg univerzalnog poštovanja pravde, vladavine prava i ljudskih prava i osnovnih sloboda koje su u Povelji Ujedinjenih nacija potvrđene narodima svijeta, bez obzira na rasu, pol, jezik ili religiju,

S obzirom na to da je bitno, ako Organizacija želi postići tu svrhu, da u svakoj državi članici treba da ima aktivnu podršku intelektualne i naučne zajednice i saradnju stanovništva,

S obzirom na okvir naveden u članu VII Statuta, koji propisuje u tu svrhu da 'svaka država članica vrši aranžmane koji odgovaraju njenim posebnim uslovima u svrhu povezivanja njenih glavnih tijela zainteresovanih za obrazovna, naučna i kulturološka pitanja sa radom Organizacije, po mogućnosti formiranjem Nacionalne komisije,

S obzirom na to da nacionalne komisije, osnovane na osnovu člana VII Statuta, pomažu na efikasan način da ciljevi UNESCO-a postanu poznatiji, da se proširi UNESCO-v opseg uticaja i promoviše izvršenje njegovog programa, uključivanjem intelektualne i naučne zajednice svojih zemalja u ovaj rad,

S obzirom na to da je Generalna konferencija, u raznim prilikama, a naročito na svojoj 19. sjednici, istakla potrebu da se države članice, preko svojih nacionalnih komisija, bliže povežu sa formulisanjem, primjenom i evaluacijom programa Organizacije, te je preporučila da nacionalne komisije budu ojačane kao savjetodavni organi, organi za vezu, informativni i izvršni organi i da saradnja između nacionalnih komisija bude unaprijeđena na podregionalnom, regionalnom i među-regionalnom nivou,

Generalna konferencija, koja se sastala u Parizu, na svojoj 20. sjednici, ovoga dvadeset i sedmog dana novembra 1978.godine odobrava ovu Povelju nacionalnih komisija za saradnju sa UNESCO-m.

Član I Svrha i funkcije

1. Funkcija nacionalnih komisija je da se u UNESCO-ve aktivnosti uključe različita ministarstva, agencije, ustanove, organizacije i pojedince koji rade na promovisanju obrazovanja, nauke, kulture i informacija, tako da svaka država članica može:

a) da doprinese održavanju mira i bezbjednosti i opštoj dobrobiti čovječanstva kroz učestvovanje u aktivnostima UNESCO-a čiji je cilj da se unaprijedi uzajamno poznavanje i razumijevanje naroda, pruži svježi podsticaj opštem obrazovanju, širi kultura i očuva, poveća i širi znanje;

b) da odigra sve veću ulogu u UNESCO-vom radu, a posebno u formulisanju i sprovođenju njegovih programa.

2. U tu svrhu, nacionalne komisije:

a) sarađuju sa svojim vladama i službama, organizacijama, institucijama i pojedincima koji se bave pitanjima u okviru UNESCO-ve nadležnosti;

b) podstiču učestvovanje nacionalnih, vladinih i nevladinih institucija i raznih pojedinaca u formulisanju i izvršenju programa UNESCO-a kako bi se za potrebe Organizacije osigrala sva intelektualna, naučna, umjetnička ili administrativna pomoć koju ona može zahtijevati;

c) distribuiraju informacije o ciljevima, programu i aktivnostima UNESCO-a i nastoje da pobude interesovanje javnosti za njih.

3. Osim toga, a u zavisnosti od zahtjeva i aranžmana svake države članice, nacionalne komisije mogu:

a) učestvovati u planiranju i izvršenju aktivnosti povjerenih UNESCO-u koje se preduzimaju uz pomoć Programa Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP), Programa Ujedinjenih nacija za životnu sredinu (UNEP), Fonda Ujedinjenih nacija za stanovništvo (UNPF) i drugih međunarodnih programa;

b) učestvovati u potrazi za kandidatima za radna mjesta u UNESCO-u koja se finansiraju u okviru redovnog programa ili iz vanbudžetskih izvora, i u raspoređivanju stipendija za UNESCO;

c) učestvovati sa drugim nacionalnim komisijama u zajedničkim studijama o pitanjima od interesa za UNESCO;

d) preduzimati na svoju inicijativu i druge aktivnosti u vezi sa opštim ciljevima UNESCO-a.

4. Nacionalne komisije sarađuju jedna sa drugom i sa regionalnim kancelarijama i centrima UNESCO-a u promovisanju regionalne, podregionalne i bilateralne saradnje u obrazovanju, nauci, kulturi i informisanju, posebno kroz zajedničko formulisanje i sprovođenje programa. Ova saradnja može imati uticaj na pripremu, sprovođenje i evaluaciju projekata i može imati oblik zajedničkih istraživanja, seminara, sastanaka i konferencija i razmjene informacija, materijala i posjeta.

Član II Uloga nacionalnih komisija u odnosima sa državama članicama

1. Svaka država članica određuje odgovornosti sopstvene Nacionalne komisije. Generalno, nacionalne komisije:

a) podstiču blisku vezu između državnih agencija i službi, profesionalnih i drugih udruženja, univerziteta i drugih centara istraživanja i obrazovanja, te drugih institucija koje se bave obrazovanjem, naukom, kulturom i informisanjem;

b) sarađuju sa delegacijama svojih vlada na Generalnoj konferenciji i na ostalim međuvladinim sastancima koje saziva UNESCO, između ostalog, pripremom doprinosa svojih vlada za rad tih sastanaka;

c) prate razvoj UNESCO-vog programa i skreću pažnju odgovarajućih agencija na potencijalne koristi od međunarodne saradnje;

d) doprinose nacionalnim aktivnostima u vezi sa UNESCO-vim programom i evaluacijom istog;

e) služe kao kanal za distribuciju informacija dobijenih iz drugih zemalja o pitanjima od domaćeg interesa u obrazovanju, nauci, kulturi i informisanju;

f) podstiču, na nacionalnom nivou, interdisciplinarni dijalog i saradnju između institucija koje se bave obrazovanjem, naukom, kulturom i informisanjem, kako bi se pomoglo da intelektualni resursi imaju uticaj na određene razvojne prioritete.

2. U zavisnosti od aranžmana koje je izvršila svaka država članica, od nacionalnih komisija može se očekivati, između ostalog:

a) da preuzmu, same ili u saradnji sa drugim tijelima, odgovornost za rad UNESCO-vih projekata u zemlji i za nacionalno učestvovanje u podregionalnim, regionalnim ili međunarodnim UNESCO aktivnostima;

b) da obavijeste nacionalne agencije i institucije o zaključcima i preporukama usvojenim na Generalnoj konferenciji ili drugim skupovima, ili zaključcima i preporukama uključenim u studije i izvještaje; da podstiču njihove diskusije imajući u vidu nacionalne potrebe i prioritete; te da osiguraju naknadne aktivnosti koje mogu biti potrebne.

Član III Usluge koje nacionalne komisije pružaju UNESCO-u

1. U svakoj državi članici, Nacionalna komisija osigurava trajno prisustvo UNESCO-a u svojoj zemlji i doprinosi nastojanjima Organizacije da promoviše međunarodnu saradnju u oblasti intelektualnih aktivnosti.

2. Nacionalne komisije su važni izvori informacija za UNESCO o nacionalnim zahtjevima i prioritetima u pogledu obrazovanja, nauke, kulture i informisanja, čime omogućavaju Organizaciji da potpunije uzme u obzir zahtjeve država članica pri izradi svojih programa. One takođe doprinose radu Organizacije na postavljanju standarda i usmjeravanju ili izvršenju programa Organizacije, tako što obznanjuju svoje stavove prilikom vršenja istraživanja ili anketa i odgovaranja na upitnike.

3. Nacionalne komisije distribuiraju informacije:

a) medijima i široj javnosti, o ciljevima, programima i aktivnostima UNESCO-a;

b) pojedincima i institucijama koje se bave bilo kojim aspektom UNESCO-vog rada.

4. Nacionalne komisije moraju biti u stanju da daju efikasan doprinos primjeni programa UNESCO-a:

a) pokretanjem, u ime UNESCO-a, pomoći i podrške specijalizovanih zajednica svoje zemlje;

b) preuzimanjem operativne odgovornosti za neke od UNESCO-vih programskih aktivnosti.

Član IV Odgovornosti država članica prema nacionalnim komisijama

1. Obaveza je svake države članice, na osnovu člana VII Statuta, da svojoj Nacionalnoj komisiji da status, strukturu i resurse potrebne da se istoj omogući da na efikasan način obavlja svoje odgovornosti prema UNESCO-u i državama članicama.

2. Svaka Nacionalna komisija obično uključuje predstavnike ministarskih sektora, službi i drugih tijela zainteresovanih za pitanja obrazovanja, nauke, kulture i informisanja, kao i pojedince predstavnike uključenih specijalizovanih zajednica. Njeni članovi treba da budu na dovoljno visokom nivou i kompetentni da se osigura podrška i saradnja ministarstava, službi, drugih državnih institucija i osoba sposobnih da doprinesu radu UNESCO-a.

3. Nacionalne komisije mogu uključivati izvršne i stalne komitete, koordinaciona tijela, potkomitete i bilo koje drugo pomoćno tijelo, prema potrebi.

4. Za svoj efikasni rad, nacionalnim komisijama treba:

a) pravni status koji je u skladu sa članom VII Statuta UNESCO-a i odredbama ove Povelje i koji jasno definiše nadležnosti povjerene Nacionalnoj komisiji, njeno članstvo, uslove kojima se reguliše njen rad i sredstva koja ista može koristiti;

b) stalni sekretarijat, koji ima:

i. osoblje na visokom nivou, čiji status, a posebno status njegovog Generalnog sekretara, treba biti jasno definisan, i koje treba da bude imenovano na dovoljno dug period kako bi se osigurao potrebni kontinuitet iskustva;

ii. dovoljno ovlašćenja i finansijskih sredstva kako bi se omogućilo da efikasno obavlja funkcije navedene u ovoj Povelji i poveća svoje učešće u aktivnostima Organizacije.

5. Važno je da se utvrdi bliska saradnja u svakoj državi članici između njene stalne delegacije pri UNESCO-u i njene Nacionalne komisije.

Član V Odgovornosti UNESCO-a prema nacionalnim komisijama

1. Obaveza je Generalnog direktora UNESCO-a da preduzme mjere koje smatra najprikladnijim kako bi se nacionalne komisije uključile u izradu, primjenu i procjenu programa i aktivnosti Organizacije i kako bi se osiguralo uspostavljanje bliske veze između njenih različitih regionalnih servisa, centara i kancelarija i nacionalnih komisija.

2. Organizacija podstiče razvoj nacionalnih komisija i obezbjeđuje za iste, u najvećoj mogućoj mjeri, sadržaje potrebne za obavljanje njihovih funkcija:

a) davanjem savjeta i stavljanjem na raspolaganje usluga konsultanata ili članova Sekretarijata kako bi se pomoglo državama članicama, na njihov zahtjev, u uspostavljanju ili reorganizaciji njihove Nacionalne komisije;

b) obezbjeđivanjem obuke za novog Generalnog sekretara i druga službena lica nacionalnih komisija;

c) pružanjem materijalne pomoći;

d) informisanjem o svim gostujućim misijama službenih lica i konsultanata UNESCO-a i o svakoj drugoj aktivnosti UNESCO-a koja se planira u njihovoj zemlji;

e) dostavljanjem dokumentacije i informativnih materijala;

f) pružanjem podrške za nacionalne komisije kod prevođenja, prilagođavanja i distribucije publikacija i dokumenata UNESCO-a na nacionalne jezike, i pomoći u izradi sopstvenih publikacija.

3. UNESCO može proširiti i razviti svoje akcije preko nacionalnih komisija, tako što:

a) sklapa ugovore sa njima, kada god je to potrebno, radi izvršenja aktivnosti uključenih u njegov program;

b) pruža finansijsku pomoć za redovne podregionalne i regionalne sastanke nacionalnih komisija u svrhu razgovora o zajedničkim bojaznima, formulisanja prijedloga koji se odnose na programe i dogovaranja zajedničkog vršenja određenih projekata;

c) daje savjete i tehničku podršku za takve sastanke kroz učestvovanje službenih lica UNESCO-a;

d) podstiče uspostavljanje saradničkih odnosa koji omogućavaju dalji rad u pogledu odluka donesenih na podregionalnim i regionalnim sastancima;

e) pruža finansijsku i tehničku podrške za strukturu za vezu koju su uspostavile nacionalne komisije;

f) podstiče organizacije sastanaka Generalnih sekretara, posebno u vezi sa sjednicama Generalne konferencije.

4. UNESCO podstiče kontakte između nacionalnih komisija različitih regiona nastavljanjem i povećanjem podrške koju pruža:

a) sastancima grupa Generalnih sekretara iz svih regiona u cilju razmjene ideja i iskustava o specifičnim problemima:

b) međuregionalnim kolektivnim konsultacijama Generalnih sekretara nacionalnih komisija;

c) nacionalnim komisijama jednog regiona koje žele poslati posmatrača na konferencije nacionalnih komisija drugih regiona;

d) zajedničkim projektima i ostalima aktivnostima saradnje koje preduzimaju nacionalne komisije različitih regiona.

Kontakti

Nacionalna komisija za UNESCO                                                                                                                        Ulica Njegoševa, 81250 Cetinje, Crna Gora
Tel:  +382 41 232 599 Fax: +382 41 232 572