UNESCO

MontenegroEnglish (United Kingdom)

O UNESCO

  • PDF

UNESCO

Organizacija Ujedinjenih nacija za obrazovanje, nauku i kulturu (UNESCO) osnovana je 16. novembra 1945. godine, kada je potpisan Statut UNESCO-a, koji je stupio na snagu 4. novembra 1946., nakon ratifikacije u dvadeset zemalja: Australija, Brazil, Danska, Dominikanska Republika, Egipat, Francuska, Grčka, Indija, Južna Afrika, Kanada, Kina, Liban, Meksiko, Novi Zeland, Norveška, Saudijska Arabija, Sjedinjene Američke Države, Turska, Čehoslovačka i Velika Britanija. Prva sjednica Generalne konferencije UNESCO-a održana je u Parizu od 19. novembra – 10. decembra 1946.godine, uz učešće predstavnika 30 država sa pravom glasa.

Organizacija danas broji 195 punopravnih i 8 pridruženih država članica.

Spisak država članica: http://erc.unesco.org/portal/UNESCOMemberStates.asp?language=en.

Većina država članica uspostavila je Stalne delegacije pri UNESCO-u, koje na čelu sa ambasadorima, predstavljaju vezu između Organizacije i njihovih vlada.

Sve države članice osnovale su Nacionalnu komisiju za saradnju sa UNESCO-m. Nacionalne komisije za saradnju sa UNESCO-m su nacionalna tijela za saradnju koje su osnovale države članice u svrhu povezivanja svojih vladinih i nevladinih organa sa radom Organizacije.

Države članice i pridruženi članovi imenuju jedno ili više ministarstava odgovornih za odnose sa UNESCO-m i/ili ministarstva čije aktivnosti potpadaju pod UNESCO-ove oblasti nadležnosti.

UNESCO radi na stvaranju uslova za dijalog među civilizacijama, kulturama i narodima, na osnovu poštovanja zajedničkih vrijednosti. Kroz ovaj dijalog svijet može postići globalne vizije održivog razvoja koje obuhvataju poštovanje ljudskih prava, međusobno poštovanje i smanjenje siromaštva, što je sve u fokusu UNESCO-ve misije i aktivnosti.

Širi ciljevi i konkretni podciljevi međunarodne zajednice - kao što je navedeno u međunarodno usaglašenim razvojnim ciljevima, uključujući i Milenijumske razvojne ciljeve (MDG - Millennium Development Goals) - podržavaju sve UNESCO-ve strategije i aktivnosti. Na taj način, jedinstvene nadležnosti koje UNESCO ima u oblastima obrazovanja, nauke, kulture i komunikacija i informisanja doprinose ostvarenju tih ciljeva.

Misija UNESCO-a je da doprinese izgradnji mira, iskorjenjivanju siromaštva, održivom razvoju i međukulturalnom dijalogu putem obrazovanja, nauke, kulture, komunikacija i informisanja. Organizacija se posebno fokusira na dva globalna prioriteta: Afrika i ravnopravnost polova, a i na niz sveobuhvatnih ciljeva:

• Sticanje kvalitetnog obrazovanja za sve i cjeloživotno učenje

• Mobilizacija naučnog znanja i politike radi ostvarenja ciljeva održivog razvoja

• Rješavanje društvenih i etičkih izazova u nastajanju

• Podsticanje kulturološke raznolikosti, međukulturalnog dijaloga i kulture mira

• Izgradnja inkluzivnih društava znanja kroz informisanje i komunikaciju

Oblasti djelovanja UNESCO-a

Obrazovanje

UNESCO radi na poboljšanju obrazovanja u cijelom svijetu putem stručnih savjeta, postavljanja novih standarda, inovativnih projekata i umrežavanja. Šest ciljeva ʺObrazovanja za sveʺ, koje je usvojilo 164 zemalja na Svjetskom obrazovnom forumu 2000.godine, postali su najvažniji prioritet Organizacije u obrazovanju.

Kultura

UNESCO smatra da su kulturološka raznolikost i međukulturalni dijalog najefikasniji način za postizanje razvoja i mira, uprkos izazovima globalizacije. Organizacija je posvećena zaštiti i promovisanju svjetske materijalne i nematerijalne kulturne baštine, kako bi to bogatstvo mogle da naslijede buduće generacije u kontekstu održivog razvoja.

Voda i povezani ekosistemi

Međunarodni hidrološki program (IHP-International Hydrological Programme) je UNESCO-v glavni mehanizam kojim se doprinosi prioritetnom pitanju vodnih resursa. Međunarodni hidrološki program nastoji smanjiti rizike za sisteme vodnih resursa, u potpunosti uzimajući u obzir socijalne izazove i interakcije i razvijajući odgovarajuće pristupe za dobro upravljanje vodama.

Nauke i etika

UNESCO smatra da naučni i tehnološki napredak mora biti postavljen u etički kontekst ukorijenjen u kulturološku, pravnu, filozofsku i vjersku baštinu različitih ljudskih zajednica. U oblasti životne etike, UNESCO uspostavlja standarde, stvara pravne mehanizme, savjetuje vlade i koordinira rad međuvladinih organizacija.

Informacije

UNESCO podstiče ravnopravan pristup informacijama i znanju i brani slobodu izražavanja i razvoj komunikacione oblasti.

Upravna tijela UNESCO-a

Generalna konferencija

Generalna konferencija sastoji se od predstavnika država članica Organizacije. Sastaje se svake dvije godine, a prisustvuju joj države članice i pridružene članice, zajedno sa posmatračima iz država koje nijesu članice, međuvladinih organizacija i nevladinih organizacija (NVO). Svaka zemlja ima jedan glas, bez obzira na veličinu ili visinu njenog doprinosa budžetu.

Generalna konferencija određuje politike i glavne linije rada Organizacije. Njena dužnost je da odredi programe i budžet UNESCO-a. Takođe bira članove Izvršnog odbora i imenuje Generalnog direktora svake četiri godine. Radni jezici Generalne konferencije su arapski, engleski, francuski, kineski, ruski i španski jezik.

Izvršni odbor

Izvršni odbor, u jednom smislu, obezbjeđuje cjelokupno upravljanje UNESCO-m. IO priprema rad Generalne konferencije i stara se da se njene odluke nesmetano sprovode. Funkcije i odgovornosti Izvršnog odbora su izvedene prvenstveno iz Statuta i iz pravila ili smjernica koje propisuje Generalna konferencija.

Svake dvije godine Generalna konferencija dodjeljuje konkretne zadatke Odboru. Ostale funkcije proizlaze iz ugovora sklopljenih između UNESCO-a i Ujedinjenih nacija, specijalizovanih agencija i drugih međuvladinih organizacija.

Njegovih pedeset osam članova bira Generalna konferencija. Izbor ovih predstavnika je u velikoj mjeri stvar raznolikosti kultura i geografskog porijekla. kako bi se postigla ravnoteža među različitim regionima svijeta. Izvršni odbor se sastaje dva puta godišnje.

Generalni direktor

Generalna konferencija bira novog Generalnog direktora svake četiri godine (ranije svakih šest godina). Pod njegovim/njenim ovlašćenjem, od Sekretarijata se očekuje da sprovede programe odobrene od strane Generalne konferencije.

Generalna direktorka, koja se bira na period od četiri godine, bila je ambasadorka Republike Bugarske u Francuskoj i Monaku, lični predstavnik bugarskog predsjednika pri Međunarodnoj organizaciji Frankofonija i stalni delegat pri UNESCO-u u periodu od 2005 - 2009.g.

Rođena 1952.godine, magistrirala je na Moskovskom državnom institutu za međunarodne odnose i studirala na univerzitetima Maryland i Harvard u SAD-u. Tokom svoje duge i istaknute karijere, ona je takođe služila kao predstavnik Bugarske pri Ujedinjenim nacijama i bila državna sekretarka svoje zemlje za evropske integracije i ministarka vanjskih poslova. Gospođa Bokova je dugo promovisala tranziciju ka evropskim integracijama. Kao osnivač i predsjednica Evropskog političkog foruma, radila je na prevazilaženju podjela u Evropi i promovisanju vrijednosti dijaloga, raznolikosti, ljudskog dostojanstva i prava.

Sjedište UNESCO-a

Sjedište UNESCO-a nalazi se u Parizu, na adresi Place de Fontenoy, a otvoreno je 3. novembra 1958.g.

Kontakti

Nacionalna komisija za UNESCO                                                                                                                        Ulica Njegoševa, 81250 Cetinje, Crna Gora
Tel:  +382 41 232 599 Fax: +382 41 232 572